पेशा परिचय － मत्स्य व्यवसाय
यस पृष्ठमा मत्स्य व्यवसायको योग्यतामा काम गर्न सकिने कामका प्रकार, ती कामअनुसार वार्षिक तलब, हालको कामदार संख्या, कामको विवरण आदि पेशा छनोटका लागि उपयोगी जानकारी दिइएको छ।
Index
- 1. विशेष सीप मत्स्य व्यवसाय भनेको के हो
- 2. कामको विवरण
- 3. काम गर्ने तरिका र तलब
- 3-1 तलब र हातमा आउने रकम कसरी हेर्ने
- 3-2 कामको समय, काम गर्ने ठाउँ र सिफ्ट
- 3-3 जागिर सूचनामा जाँच गर्ने कुरा
- 4. आवश्यक परीक्षा・योग्यताबारे
- 5. अब गर्ने कुरा
1. यस क्षेत्रको काम भनेको के हो
1-1 पृष्ठभूमि
मत्स्य व्यवसाय क्षेत्रमा जन्मदर घट्नु, युवा पुस्ताको रुचि परिवर्तन हुनु, र पेशा छनोट विविध हुनुका कारण जनशक्ति सुनिश्चित गर्न कठिन भएको छ, र गम्भीर जनशक्ति अभाव स्पष्ट भएको छ। मत्स्य व्यवसाय कामदारको औसत उमेर बढ्दै गएकोले जापानी जनशक्ति मात्रबाट पर्याप्त जनशक्ति सुनिश्चित गर्न कठिन अवस्था छ। यस्तो अवस्थालाई समाधान गर्न विदेशी कामदार स्वीकार गर्ने उद्देश्यले यो प्रणाली सुरु गरिएको हो।
1-2 विशेष सीप योग्यतामा काम गर्ने व्यक्तिहरूको जानकारी
अध्यागमन तथा बसोबास व्यवस्थापन निकायले हरेक आधा वर्षमा एक पटक（'22 सम्म हरेक 3 महिनामा）विशेष सीप योग्यतामा काम गर्ने जनसंख्या सङ्कलन・प्रकाशन गर्छ। उक्त तथ्याङ्कअनुसार देश वा उमेर समूहअनुसारको जनसंख्या अनुपात तल दिइएको छ।
२०२४ जुन अन्त्यको समयसम्म विशेष सीप मत्स्य व्यवसाय क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्ति ३,०३५ जना छन्। क्षेत्रअनुसार काम गर्नेहरूमा धेरैजसो एशिया क्षेत्रका व्यक्ति हुन्, र क्रमशः इन्डोनेसिया, भियतनाम, चीनका छन्।
विशेष सीप २०१९ बाट सुरु भएको प्रणाली हो, र विशेष सीप मत्स्य व्यवसाय क्षेत्रमा काम गर्ने जनसंख्या पछिल्ला ३ वर्षमा करिब ९ गुणा बढेको छ। आगामी दिनमा पनि स्वीकार संख्या बढ्ने अनुमान गरिन्छ।
source : 出入国在留管理庁（https://www.moj.go.jp/isa/applications/ssw/zairyuarchive.html）
1-3 सीप अभ्यास र विशेष सीपको भिन्नता
विदेशी कामदार स्वीकार गर्ने प्रणालीका रूपमा सीप अभ्यास प्रणाली र विशेष सीप प्रणाली छन्, तर तिनको उद्देश्य र विशेषता धेरै फरक छन्।
सीप अभ्यास प्रणालीको उद्देश्य विकासोन्मुख देशका युवालाई जापानको प्रविधि सिकाएर, स्वदेश फर्किएपछि आफ्नो देशको विकासमा योगदान गर्न लगाउनु हो। यसको मुख्य उद्देश्य सीप सिकाइ हो, त्यसैले यसलाई श्रम होइन, तालिमका रूपमा राखिएको छ। त्यसकारण जागिर परिवर्तन गर्न पाइँदैन, र अवधि अधिकतम ५ वर्ष हुन्छ।
अर्कोतर्फ, विशेष सीप प्रणाली जापानको श्रमिक अभाव पूर्ति गर्ने उद्देश्यले बनाइएको प्रणाली हो। यसमा विशेष सीप १ नम्बर र २ नम्बर छन्, र तुरुन्त काम गर्न सक्ने विदेशीहरूलाई स्वीकार गरिन्छ। जागिर परिवर्तन गर्न सकिन्छ, र विशेष सीप २ नम्बरमा परिवार साथमा ल्याउने वा स्थायी बसोबास पाउने सम्भावना पनि हुन्छ। सीप र जापानी भाषा क्षमता प्रमाणित गर्ने परीक्षा आवश्यक हुन्छ, र कामको अनुभव भएका व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिइन्छ।
साथै, सीप अभ्यास पूरा गरेका विदेशीहरू विशेष सीप प्रणालीमा सारिन सक्छन्। सीप अभ्यासबाट प्राप्त अनुभव मूल्याङ्कन गरिन्छ, र विशेष सीप १ नम्बरको परीक्षाको केही भाग छुट हुन सक्ने भएकाले परिवर्तन प्रक्रिया तुलनात्मक रूपमा सहज हुन्छ। यसले सीप अभ्यास अवधि सकिएपछि पनि विशेष सीपका रूपमा अझ लामो समय जापानमा काम गर्ने, जागिर परिवर्तन गर्ने र करिअर बढाउने अवसर विस्तार गर्छ।
2. कामको विवरण
2-1 कामकोविषयवस्तु
मत्स्य व्यवसाय क्षेत्रमा मुख्य रूपमा माछा मार्ने व्यवसाय र माछापालन गरी २ कामका प्रकार छन्।
सिभिल निर्माण
- बल्छी वा डोरी प्रयोग गर्ने विधिलाई मुख्य बनाइने माछा・जलचर समात्ने काम（लामो डोरी माछा मार्ने, कात्सुओ एकल डोरी माछा मार्ने, स्क्विड माछा मार्ने आदि）
- जाल वा पासो प्रयोग गर्ने विधिलाई मुख्य बनाइने माछा・जलचर समात्ने काम（स्थिर जाल माछा मार्ने, घेरजाल माछा मार्ने, तान्ने जाल माछा मार्ने आदि）
- माछा मार्ने उपकरण（जाल, पासो आदि）को मर्मत काम
- सोनार वा माछाको समूह पत्ता लगाउने यन्त्रबाट माछाको समूह खोज्ने काम
- माछा मार्न प्रयोग हुने जाल・डोरी तान्ने मेसिन（नेट・लाइन होलर）, स्वचालित स्क्विड माछा मार्ने मेसिन आदि सञ्चालन
- माछा समातेको वस्तु छान्ने, बाकसमा राख्ने, फ्रिज गर्ने, र प्रारम्भिक प्रशोधन
- माछा बन्दरगाहमा माछा समातेको वस्तु वा माछा मार्ने उपकरण आदि उतार्ने काम आदि
माछापालन
- माछा, शंख・सीपी, शैवाल आदि हुर्काउने
- पालिएको माछालाई आहारा दिने, मरेका माछा र बाँकी आहारा आदि हटाउने
- पालिएका शंख・सीपीमा टाँसिएको फोहोर सफा गर्ने
- पालिएका जलजन्तु・जलवनस्पतिकोसङ्कलन, माछा बजार वा उतार्ने बन्दरगाहसम्म ढुवानी गर्ने काम
- पालिएका शंख・सीपीको खोल निकाल्ने
- पालन पोखरी वा जाल सफा गर्ने, पानीको गुणस्तर आदि व्यवस्थापन गर्ने
- पालन बेडा बनाउने र मर्मत गर्ने
- पालनका लागि जलजन्तु・जलवनस्पतिको बीउ・साना जीव उत्पादन र सङ्कलन आदि
source : अध्यागमन तथा बसोबास व्यवस्थापन（https://www.moj.go.jp/isa/applications/ssw/10_00179.html）
2-2 कामको प्रकार अनुसार फरक
मत्स्य व्यवसाय दुई प्रकारमा विभाजित हुन्छ: माछा तथा समुद्री जीव समात्ने मत्स्य व्यवसाय र माछा, शंख・सीपी, समुद्री शैवाल आदि हुर्काउने जलीय खेती। मत्स्य व्यवसायमा माछा मार्ने उपकरणको तयारी, माछाको समूह खोजी, समातिएका वस्तुको छनोट・बाकसमा प्याक गर्ने・हिम्याउने・बन्दरगाहमा उतार्ने आदि काम गरिन्छ। जलीय खेतीमा दाना दिने, पानीको गुणस्तर व्यवस्थापन, जाल वा बेडाको व्यवस्थापन, संकलन, ढुवानी आदि गरिन्छ।
2-3 काममा चाहिने ज्ञान र जापानी भाषा
मत्स्य व्यवसायमा माछा मार्ने उपकरण, माछाका प्रजाति, मौसम, समुद्री सुरक्षा, मेसिन सञ्चालन, छनोट, हिम्याउने, सामान उतार्ने आदि सम्बन्धी जापानी भाषा आवश्यक हुन्छ। जलीय खेतीमा दाना दिने, पानीको गुणस्तर, जाल, बेडा, सफाइ, संकलन आदि शब्द पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छन्।
3. काम गर्ने तरिका र तलब
3-1 तलब र हातमा आउने रकम कसरी हेर्ने
SSW मत्स्य व्यवसाय क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिको २०२१ सालको मासिक औसत भुक्तानी रकम ¥236,634 हो। यो २०२१ भरि बसिरहेका SSW विदेशीहरूको नियमित सूचनाका आधारमा एक महिनाको औसत भुक्तानी रकम हो।
यो रकम हातमा आउने रकम होइन। वास्तवमा पाउने रकम कर, सामाजिक बीमा शुल्क, होस्टेल खर्च, खाना खर्च, ओभरटाइम भत्ता, राति कामको भत्ता, काम गर्ने क्षेत्र वा कम्पनीअनुसार फरक हुन्छ। जागिर हेर्दा मासिक तलब मात्र होइन, हातमा आउने रकमको अनुमान, होस्टेल खर्च, ओभरटाइम भत्ता, सामाजिक बीमा र यातायात खर्च जाँच्नुहोस्।
नयाँ क्षेत्र वा लक्षित व्यक्तिको संख्या कम भएका क्षेत्रमा, क्षेत्र अनुसारको औसत भुक्तानी रकम सार्वजनिक सामग्रीमा पर्याप्त रूपमा पुष्टि गर्न नसकिने हुन सक्छ। नयाँ तलब सर्त जागिर सूचना र रोजगार सम्झौतामा जाँच्नुहोस्।
माथिको तलब रकम तथ्याङ्कको औसत भुक्तानी वा जागिर सर्तको अनुमान हो। यो वास्तविक हातमा आउने रकम होइन। हातमा आउने रकम कर, सामाजिक बीमा, होस्टेल खर्च, खाना खर्च, ओभरटाइम, राति कामको भत्ता र यातायात खर्चले फरक हुन्छ। विशेष सीपमा एउटै काम गर्ने जापानी कामदार बराबर वा बढी पारिश्रमिक हुनुपर्छ।
3-2 कामको समय, काम गर्ने ठाउँ र सिफ्ट
मत्स्य व्यवसायमा बिहान सबेरै काम, मौसमका कारण तालिका परिवर्तन, जहाजमा काम, बन्दरगाहमा सामान उतार्ने आदि हुन्छन्। जलीय खेतीमा पनि बाहिरी तथा समुद्र・तटीय क्षेत्रमा काम धेरै हुन्छ। समुद्री यात्रामा हुने वाकवाकी, छात्रावास, बिदा र काम गर्ने स्थान जाँच गर्नुहोस्।
3-3 जागिर सूचनामा जाँच गर्ने कुरा
आवेदन गर्नु अघि मासिक तलब मात्र होइन, वास्तविक काम, कामको समय, बिदा, ओभरटाइम भत्ता, राति कामको भत्ता, होस्टेल खर्च, खाना खर्च, सामाजिक बीमा, यातायात खर्च, योग्यता लिन सहयोग, बसोबास योग्यता आवेदन कसले गर्ने र दर्ता सहयोग संस्थाको नाम जाँच्नुहोस्।
रोजगारमा मत्स्य व्यवसाय हो कि जलीय खेती, जहाजमा काम गर्नुपर्छ कि पर्दैन, बिहान सबेरैको काम, मौसमका कारण बिदा, छात्रावास, खाना, कामका लुगा・सुरक्षा सामग्री, बन्दरगाह वा जलीय खेतीस्थलसम्म जाने तरिका जाँच गर्नुहोस्।
4. आवश्यक परीक्षा・योग्यताबारे
4-1 यस क्षेत्रमा आवश्यक परीक्षा
मत्स्य व्यवसायमा विशेष सीप १ नम्बरका रूपमा काम गर्न जापानी भाषा परीक्षा र मत्स्य व्यवसाय सीप मापन परीक्षा पास गर्नुपर्छ।
विशेष सीप १ नम्बरका रूपमा काम गर्न सामान्यतया जापानी भाषा परीक्षा र क्षेत्र अनुसारको सीप मूल्याङ्कन परीक्षा पास गर्नुपर्छ। जापानी भाषा परीक्षा JLPT N4 वा सोभन्दा माथि, वा JFT-Basic A2 वा सोभन्दा माथि हुनुपर्छ। केयर क्षेत्रमा यसका साथै केयर जापानी भाषा मूल्याङ्कन परीक्षा पनि चाहिन्छ। टेक्निकल इन्टर्न ट्रेनिङ २ राम्रोसँग पूरा गरेका व्यक्तिलाई क्षेत्र र काम अनुसार परीक्षा छुट हुन सक्छ।
4-2 सीप मूल्याङ्कन परीक्षा
मत्स्य व्यवसाय सीप मापन परीक्षा मत्स्य व्यवसाय र जलीय खेतीमा विभाजित हुन्छ। दाइ निप्पोन मत्स्य संघले मत्स्य व्यवसाय सीप मापन परीक्षाको अध्ययनका लागि पाठ्यसामग्री र नमुना प्रश्न प्रकाशित गरेको छ। विस्तृत परीक्षा तालिका, आवेदन विधि र सामग्री परीक्षा जानकारी पृष्ठ तथा आधिकारिक साइटमा जाँच गर्नुहोस्।
5. अब गर्ने कुरा
5-1 पढाइ, कम्पनी खोजी र आवेदनमा अघि बढ्ने
कामकोविवरण र चाहिने परीक्षा जाँचेपछि, अर्को चरणमा परीक्षा पढाइ, कम्पनी खोजी र बसोबास योग्यता आवेदनको प्रक्रिया जाँच्नुहोस्। परीक्षा पास गरे पनि कम्पनीसँग रोजगार सम्झौता र बसोबास योग्यता आवेदन चाहिन्छ।