पेशा परिचय - रेलवे

अद्यावधिक मिति: 2026/5/10

यस पृष्ठमा रेलवे योग्यतामा काम गर्न सकिने पेसा, कामको विवरण, आवश्यक जापानी भाषा क्षमता, सीप परीक्षा, हालको कामदार संख्या आदि पेशा छनोटका लागि उपयोगी जानकारी दिइएको छ।

Index
1. यस क्षेत्रको काम भनेको के हो
1-1 पृष्ठभूमि

रेलवे क्षेत्र रेलको सुरक्षित सञ्चालनलाई समर्थन गर्न ट्र्याक, विद्युत उपकरण, रेलगाडी, स्टेशन र यातायातसम्बन्धी काम गर्ने विदेशीलाई स्वीकार गर्ने क्षेत्र हो। रेलवेमा सुरक्षा विशेष रूपमा महत्त्वपूर्ण भएकाले कामको ज्ञान मात्र होइन, जापानी भाषामा निर्देशन बुझ्ने र सुरक्षा जाँच पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

1-2 विशेष सीप योग्यतामा काम गर्ने व्यक्तिहरूको जानकारी

अध्यागमन तथा बसोबास व्यवस्थापन निकायले विशेष सीप बसोबास विदेशी संख्यालाई नियमित रूपमा संकलन र सार्वजनिक गर्छ। २०२४ मा थपिएका नयाँ क्षेत्रहरूमा प्रणाली सुरु भएको समय छोटो भएकाले बसोबास गर्ने व्यक्तिको संख्या अझै कम छ।

२०२५ डिसेम्बर अन्त्यको समयसम्म विशेष सीप १ नम्बर「रेलवे」मा काम गर्ने व्यक्ति ५४ जना छन्। रेलवे २०२४ मा थपिएको नयाँ क्षेत्र हो, र २०२५ डिसेम्बर अन्त्यसम्म विशेष सीप १ नम्बर बसोबास विदेशी संख्या ५४ जना छ। अघिल्लो अवधिको २१ जनाबाट बढेको भए पनि प्रणाली सुरु भएको समय छोटो भएकाले स्वीकार प्रक्रिया अझै प्रारम्भिक चरणमा छ।

विशेष सीप २०१९ मा सुरु भएको प्रणाली हो। सवारी यातायात उद्योग, रेलवे, वन व्यवसाय, र काठ उद्योग २०२४ मा थपिएका क्षेत्र भएकाले, आगामी परीक्षा सञ्चालन, स्वीकार गर्ने कम्पनीको तयारी, र बसोबास योग्यता आवेदन बढेसँगै संख्या परिवर्तन हुन सक्छ।

source : 出入国在留管理庁(https://www.moj.go.jp/isa/policies/ssw/nyuukokukanri07_00215.html)

1-3 सीप अभ्यास र विशेष सीपको भिन्नता

विदेशी कामदार स्वीकार गर्ने प्रणालीका रूपमा सीप अभ्यास प्रणालीविशेष सीप प्रणाली छन्, तर तिनको उद्देश्य र विशेषता फरक छन्।

सीप अभ्यास प्रणाली जापानमा प्रविधि र सीप सिकेर, स्वदेश फर्किएपछि आफ्नो देशको विकासमा प्रयोग गर्ने उद्देश्यको प्रणाली हो। सामान्यतया जागिर परिवर्तन गर्न पाइँदैन, र अवधि पनि तोकिएको हुन्छ। साथै, सीप अभ्यास प्रणाली विकसित रोजगार प्रणालीमा सर्ने योजना छ, तर संक्रमण अवधिमा पुरानो प्रणालीको व्यवहार पनि जाँच आवश्यक हुन्छ।

विशेष सीप प्रणाली जापानभित्र जनशक्ति अभाव ठूलो भएका क्षेत्रमा निश्चित सीप र जापानी क्षमता भएका विदेशीहरूलाई तुरुन्त काम लाग्ने जनशक्तिका रूपमा स्वीकार गर्ने प्रणाली हो। विशेष सीप १ नम्बरमा कुल ५ वर्षसम्म काम गर्न सकिन्छ, र एउटै क्षेत्र・काम वर्गभित्र आदि सर्त पूरा भएमा जागिर परिवर्तन पनि सम्भव छ।

२०२४ मा थपिएका सवारी यातायात उद्योग, रेलवे, वन व्यवसाय, र काठ उद्योग हाल विशेष सीप १ नम्बरका लक्षित क्षेत्र हुन्। विशेष सीप २ नम्बरमालक्षित बाहिर भएकाले, लामो समय काम गर्न सोच्दा प्रणाली परिवर्तन वा अन्य बसोबास योग्यताको सर्त पनि जाँच गर्नुहोस्।

2. कामको विवरण

2-1 कामकोविषयवस्तु

विशेष सीप「रेलवे」मा ट्र्याक मर्मत, विद्युत उपकरण मर्मत, रेलगाडी मर्मत, रेलगाडी निर्माण, यातायात कर्मचारी को काम गर्न सकिन्छ।

रेलवेमा गर्न सकिने मुख्य काम

  • ट्र्याक मर्मत

    रेल, स्लीपर, ट्र्याक बेड, सुरक्षा उपकरण आदि जाँच, मर्मत र बदल्ने काम हो।

  • विद्युत उपकरण मर्मत

    विद्युतीय लाइन उपकरण, सिग्नल उपकरण, सञ्चार उपकरण आदि रेलवेका विद्युत उपकरण जाँच・मर्मत गर्ने काम हो।

  • रेलगाडी मर्मत

    रेलगाडीको जाँच, निरीक्षण, मर्मत, पार्ट्स बदल्ने आदि काम हो।

  • रेलगाडी निर्माण

    रेलगाडी वा पार्ट्सको निर्माण, जडान, प्रशोधन, निरीक्षण आदि गर्ने काम हो।

  • यातायात कर्मचारी

    स्टेशन कर्मचारी, कन्डक्टर, चालक आदि यात्रु मार्गदर्शन वा सञ्चालनसम्बन्धी काम हो। उच्च जापानी क्षमता र सुरक्षा जाँच क्षमता चाहिन्छ।

कामको विवरण र स्वीकार सर्तहरू सम्बन्धित मन्त्रालय・परीक्षा सञ्चालन संस्थाको पछिल्लो जानकारीमा जाँच गर्नुहोस्।

source : आधिकारिक जानकारी(https://www.mlit.go.jp/tetudo/tetudo_fr7_000056.html)

2-2 कामको प्रकार अनुसार फरक

रेलवेमा ट्र्याक मर्मत, विद्युत उपकरण मर्मत, रेल गाडी मर्मत, रेल गाडी उत्पादन र यातायात कर्मचारीका वर्ग छन्। यातायात कर्मचारी यात्रु जानकारी र रेल सञ्चालनसँग सम्बन्धित भएकाले अरू वर्गभन्दा जापानीमा जानकारी दिने रजाँच गर्ने क्षमता बढी महत्वपूर्ण हुन्छ।

2-3 काममा चाहिने ज्ञान र जापानी भाषा

रेलवेमा सुरक्षा जाँच, निरीक्षण, सिग्नल, विद्युत उपकरण, रेल गाडी, यात्रु जानकारी, असामान्य अवस्थामा प्रतिक्रिया, रिपोर्ट र सम्पर्क आदि जापानी चाहिन्छ। रेलवेमा सुरक्षा विशेष रूपमा महत्वपूर्ण भएकाले निर्देशन गलत सुन्नबाट बच्ने क्षमता महत्वपूर्ण छ।

3. काम गर्ने तरिका र तलब

3-1 तलब र हातमा आउने रकम कसरी हेर्ने

यस क्षेत्रमा काम गर्ने विशेष सीप विदेशीको क्षेत्रअनुसार औसत तलब सार्वजनिक तथ्याङ्क मात्रबाट पर्याप्त रूपमा पुष्टि गर्न नसकिने हुन सक्छ। तलब काम वर्ग, क्षेत्र, काम गर्ने समय, राति काम・ओभरटाइम, अनुभव र योग्यताअनुसार फरक हुन्छ। जागिर हेर्दा आधारभूत तलब मात्र होइन, हातमा आउने रकमको अनुमान, ओभरटाइम भत्ता, होस्टेल खर्च, सामाजिक बीमा र यातायात खर्च जाँच्नुहोस्।

माथिको तलब रकम तथ्याङ्कको औसत भुक्तानी वा जागिर सर्तको अनुमान हो। यो वास्तविक हातमा आउने रकम होइन। हातमा आउने रकम कर, सामाजिक बीमा, होस्टेल खर्च, खाना खर्च, ओभरटाइम, राति कामको भत्ता र यातायात खर्चले फरक हुन्छ। विशेष सीपमा एउटै काम गर्ने जापानी कामदार बराबर वा बढी पारिश्रमिक हुनुपर्छ।

3-2 कामको समय, काम गर्ने ठाउँ र सिफ्ट

रेलवे कम्पनी वा सम्बन्धित कम्पनीमा बिहान चाँडो, राति र पालो काम हुन सक्छ। स्टेशन, रेल गाडी बेस, रेल लाइन, कारखाना आदि काम गर्ने ठाउँअनुसार काम गर्ने तरिका फरक हुन्छ।

3-3 जागिर सूचनामा जाँच गर्ने कुरा

आवेदन गर्नु अघि मासिक तलब मात्र होइन, वास्तविक काम, कामको समय, बिदा, ओभरटाइम भत्ता, राति कामको भत्ता, होस्टेल खर्च, खाना खर्च, सामाजिक बीमा, यातायात खर्च, योग्यता लिन सहयोग, बसोबास योग्यता आवेदन कसले गर्ने र दर्ता सहयोग संस्थाको नाम जाँच्नुहोस्।

जागिरमा कामको वर्ग, काम गर्ने ठाउँ, पालो काम, राति काम, तालिम प्रणाली, योग्यता लिने सहयोग, होस्टेल, आवतजावत तरिका, सुरक्षा शिक्षा, जापानीमा ग्राहक सेवा वा जानकारी दिने काम छ कि जाँच्नुहोस्।

4. आवश्यक परीक्षा・योग्यताबारे

4-1 यस क्षेत्रमा आवश्यक परीक्षा

रेलवेमा विशेष सीप १ नम्बरका रूपमा काम गर्न जापानी भाषा परीक्षा र चाहेको काम वर्गसँग सम्बन्धित रेलवे क्षेत्र विशेष सीप १ नम्बर मूल्याङ्कन परीक्षा पास गर्नुपर्छ।

विशेष सीप १ नम्बरका रूपमा काम गर्न सामान्यतया जापानी भाषा परीक्षा र क्षेत्र अनुसारको सीप मूल्याङ्कन परीक्षा पास गर्नुपर्छ। जापानी भाषा परीक्षा JLPT N4 वा सोभन्दा माथि, वा JFT-Basic A2 वा सोभन्दा माथि हुनुपर्छ। केयर क्षेत्रमा यसका साथै केयर जापानी भाषा मूल्याङ्कन परीक्षा पनि चाहिन्छ। टेक्निकल इन्टर्न ट्रेनिङ २ राम्रोसँग पूरा गरेका व्यक्तिलाई क्षेत्र र काम अनुसार परीक्षा छुट हुन सक्छ।

4-2 सीप मूल्याङ्कन परीक्षा

रेलवे क्षेत्रको विशेष सीप 1 नम्बर मूल्याङ्कन परीक्षा ट्र्याक मर्मत, विद्युत उपकरण मर्मत, रेल गाडी मर्मत, रेल गाडी उत्पादन, यातायात कर्मचारी आदि काम वर्ग अनुसार सञ्चालन हुन्छ। सञ्चालन संस्था र आवेदन तरिका वर्ग अनुसार फरक हुन्छ, त्यसैले भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय र प्रत्येक परीक्षा सञ्चालन संस्थाको जानकारी जाँच्नुहोस्।

5. अब गर्ने कुरा

5-1 पढाइ, कम्पनी खोजी र आवेदनमा अघि बढ्ने

कामकोविवरण र चाहिने परीक्षा जाँचेपछि, अर्को चरणमा परीक्षा पढाइ, कम्पनी खोजी र बसोबास योग्यता आवेदनको प्रक्रिया जाँच्नुहोस्। परीक्षा पास गरे पनि कम्पनीसँग रोजगार सम्झौता र बसोबास योग्यता आवेदन चाहिन्छ।