यस पृष्ठमा जहाज निर्माण तथा जहाज उपकरण उद्योगको योग्यतामा काम गर्न सकिने पेशा, ती पेशाअनुसार वार्षिक तलब, हालको कामदार संख्या, कामको विवरण आदि पेशा छनोटका लागि उपयोगी जानकारी दिइएको छ।
जहाज निर्माण・समुद्री उपकरण उद्योगमा जन्मदर घट्नु, युवा पुस्ताको गाडीप्रतिको रुचि घट्नु, पेशा छनोट विविध हुनुका कारण जनशक्ति सुनिश्चित गर्न कठिन भएको छ, र गम्भीर जनशक्ति अभाव स्पष्ट भएको छ। जहाज निर्माण・समुद्री उपकरण उद्योगका कामदारको औसत उमेर बढ्दै गएकोले जापानी जनशक्ति मात्रबाट पर्याप्त जनशक्ति सुनिश्चित गर्न कठिन अवस्था छ। यस्तो अवस्थालाई समाधान गर्न विदेशी कामदार स्वीकार गर्ने उद्देश्यले यो प्रणाली सुरु गरिएको हो।
अध्यागमन तथा बसोबास व्यवस्थापन निकायले हरेक आधा वर्षमा एक पटक(२०२२ सम्म हरेक ३ महिनामा)विशेष सीप योग्यतामा काम गर्ने जनसंख्या संकलन र सार्वजनिक गर्छ। उक्त डेटाअनुसार देशअनुसार वा उमेर समूहअनुसार जनसंख्या अनुपात तलको अनुसार छ।
२०२४ जुन अन्त्यसम्म विशेष सीप जहाज निर्माण तथा जहाज उपकरण उद्योगमा काम गर्ने व्यक्ति २,५८५ जना छन्। क्षेत्रअनुसार काम गर्नेहरूमध्ये धेरैजसो एशिया क्षेत्रका हुन्, र क्रमशः भियतनाम, फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया, र म्यानमारका छन्।
विशेष सीप प्रणाली २०१९ मा सुरु भए पनि जहाज निर्माण तथा जहाज उपकरण उद्योगमा काम गर्ने मानिसको संख्या पछिल्ला ३ वर्षमा करिब २.५ गुणा बढेको छ, र आगामी दिनमा पनि स्वीकार संख्या बढ्ने अनुमान गरिएको छ。
source : 出入国在留管理庁(https://www.moj.go.jp/isa/applications/ssw/zairyuarchive.html)
विदेशी कामदार स्वीकार गर्ने प्रणालीका रूपमा सीप अभ्यास प्रणाली र विशेष सीप प्रणाली छन्, तर तिनको उद्देश्य र विशेषता धेरै फरक छन्।
सीप अभ्यास प्रणालीको उद्देश्य विकासोन्मुख देशका युवालाई जापानको प्रविधि सिकाएर, स्वदेश फर्किएपछि आफ्नो देशको विकासमा योगदान गर्न लगाउनु हो। यसको मुख्य उद्देश्य सीप सिकाइ हो, त्यसैले यसलाई श्रम होइन, तालिमका रूपमा राखिएको छ। त्यसकारण जागिर परिवर्तन गर्न पाइँदैन, र अवधि अधिकतम ५ वर्ष हुन्छ।
अर्कोतर्फ, विशेष सीप प्रणाली जापानको श्रमिक अभाव पूर्ति गर्ने उद्देश्यले बनाइएको प्रणाली हो। यसमा विशेष सीप १ नम्बर र २ नम्बर छन्, र तुरुन्त काम गर्न सक्ने विदेशीहरूलाई स्वीकार गरिन्छ। जागिर परिवर्तन गर्न सकिन्छ, र विशेष सीप २ नम्बरमा परिवार साथमा ल्याउने वा स्थायी बसोबास पाउने सम्भावना पनि हुन्छ। सीप र जापानी भाषा क्षमता प्रमाणित गर्ने परीक्षा आवश्यक हुन्छ, र कामको अनुभव भएका व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिइन्छ।
साथै, सीप अभ्यास पूरा गरेका विदेशीहरू विशेष सीप प्रणालीमा सारिन सक्छन्। सीप अभ्यासबाट प्राप्त अनुभव मूल्याङ्कन गरिन्छ, र विशेष सीप १ नम्बरको परीक्षाको केही भाग छुट हुन सक्ने भएकाले परिवर्तन प्रक्रिया तुलनात्मक रूपमा सहज हुन्छ। यसले सीप अभ्यास अवधि सकिएपछि पनि विशेष सीपका रूपमा अझ लामो समय जापानमा काम गर्ने, जागिर परिवर्तन गर्ने र करिअर बढाउने अवसर विस्तार गर्छ।
2-1 कामकोविषयवस्तु
विशेष सीप “जहाज निर्माण तथा जहाज उपकरण उद्योग” अन्तर्गत जहाज निर्माण, जहाजका लागि मेसिन, वा जहाजका लागि विद्युत तथा इलेक्ट्रोनिक उपकरण मध्ये कुनै एक क्षेत्रमा काम गर्न सकिन्छ।
जहाज निर्माण
वेल्डिङ / पेन्टिङ / फलाम काम / टाँगिने काम / पाइप जडान / जहाज प्रशोधन
वेल्डिङ / पेन्टिङ / फलाम काम / फिनिसिङ / मेसिन प्रशोधन / पाइप जडान / ढलाई / धातु प्रेस प्रशोधन / सुदृढ प्लास्टिक मोल्डिङ / मेसिन मर्मतसम्भार / जहाजका लागि मेसिन प्रशोधन
मेसिन प्रशोधन / विद्युत उपकरण जडान / धातु प्रेस प्रशोधन / इलेक्ट्रोनिक उपकरण जडान / प्रिन्टेड सर्किट बोर्ड निर्माण / पाइप जडान / उपकरण मर्मतसम्भार / जहाजका लागि विद्युत तथा इलेक्ट्रोनिक उपकरण प्रशोधन
कामको विस्तृत विवरण भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालयको साइट मा जाँच गर्नुहोस्。
source : अध्यागमन तथा बसोबास व्यवस्थापन(https://www.moj.go.jp/isa/applications/ssw/10_00179.html)
2-2 कामको प्रकार अनुसार फरक
जहाज निर्माण・समुद्री उपकरण उद्योगमा जहाज निर्माण, जहाजका मेसिन, जहाजका विद्युत・इलेक्ट्रोनिक उपकरणका काम हुन्छन्। वेल्डिङ, रङ लगाउने, फलाम काम, पाइप जडान, मेसिन प्रशोधन, विद्युत उपकरण जडान, इलेक्ट्रोनिक उपकरण जडान आदि पेसाअनुसार आवश्यक सीप फरक हुन्छ।
2-3 काममा चाहिने ज्ञान र जापानी भाषा
जहाज निर्माण・समुद्री उपकरण उद्योगमा औजार, सामग्री, वेल्डिङ, रङ लगाउने, पाइप जडान, रेखाचित्र, पार्ट्स, सुरक्षा उपकरण, सुरक्षा जाँच, आगो व्यवस्थापन आदि जापानी चाहिन्छ। कारखाना वा जहाज निर्माण स्थलमा सुरक्षा नियमको बुझाइ विशेष रूपमा महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
3-1 तलब र हातमा आउने रकम कसरी हेर्ने
विशेष सीप「जहाज निर्माण・समुद्री उपकरण उद्योग」मा काम गर्ने व्यक्तिको २०२१ सालको मासिक औसत भुक्तानी रकम ¥239,748 हो। यो २०२१ भरि बसिरहेका विशेष सीप विदेशीहरूको नियमित सूचनाका आधारमा एक महिनाको औसत भुक्तानी रकम हो।
यो रकम हातमा आउने रकम होइन। वास्तवमा पाउने रकम कर, सामाजिक बीमा शुल्क, होस्टेल खर्च, खाना खर्च, ओभरटाइम भत्ता, राति कामको भत्ता, काम गर्ने क्षेत्र वा कम्पनीअनुसार फरक हुन्छ। जागिर हेर्दा मासिक तलब मात्र होइन, हातमा आउने रकमको अनुमान, होस्टेल खर्च, ओभरटाइम भत्ता, सामाजिक बीमा र यातायात खर्च जाँच्नुहोस्।
नयाँ क्षेत्र वा लक्षित व्यक्तिको संख्या कम भएका क्षेत्रमा, क्षेत्र अनुसारको औसत भुक्तानी रकम सार्वजनिक सामग्रीमा पर्याप्त रूपमा पुष्टि गर्न नसकिने हुन सक्छ। नयाँ तलब सर्त जागिर सूचना र रोजगार सम्झौतामा जाँच्नुहोस्।
माथिको तलब रकम तथ्याङ्कको औसत भुक्तानी वा जागिर सर्तको अनुमान हो। यो वास्तविक हातमा आउने रकम होइन। हातमा आउने रकम कर, सामाजिक बीमा, होस्टेल खर्च, खाना खर्च, ओभरटाइम, राति कामको भत्ता र यातायात खर्चले फरक हुन्छ। विशेष सीपमा एउटै काम गर्ने जापानी कामदार बराबर वा बढी पारिश्रमिक हुनुपर्छ।
3-2 कामको समय, काम गर्ने ठाउँ र सिफ्ट
धेरैजसो जहाज निर्माण स्थल वा कारखानामा काम हुन्छ। काम गर्ने ठाउँ अनुसार भित्र / बाहिर, गर्मी, आवाज, भारी सामान, उचाइमा काम छ कि छैन फरक हुन्छ। सुरक्षा उपकरण, कामको कपडा, योग्यता लिने सहयोग र साइट सर्ने कुरा जाँच्नुहोस्।
3-3 जागिर सूचनामा जाँच गर्ने कुरा
आवेदन गर्नु अघि मासिक तलब मात्र होइन, वास्तविक काम, कामको समय, बिदा, ओभरटाइम भत्ता, राति कामको भत्ता, होस्टेल खर्च, खाना खर्च, सामाजिक बीमा, यातायात खर्च, योग्यता लिन सहयोग, बसोबास योग्यता आवेदन कसले गर्ने र दर्ता सहयोग संस्थाको नाम जाँच्नुहोस्।
जागिरमा जहाज निर्माण・जहाजका मेसिन・जहाजका विद्युत/इलेक्ट्रोनिक उपकरणमध्ये कुन काम हो, वेल्डिङ वा रङ लगाउने जस्ता कामको विवरण, योग्यता लिने सहयोग, सुरक्षा उपकरण उपलब्धता, ओभरटाइम, होस्टेल, काम गर्ने ठाउँ जाँच्नुहोस्।
4-1 यस क्षेत्रमा आवश्यक परीक्षा
जहाज निर्माण तथा जहाज उपकरण उद्योगमा विशेष सीप १ नम्बरका रूपमा काम गर्न जापानी भाषा परीक्षा र जहाज निर्माण तथा जहाज उपकरण उद्योग क्षेत्र विशेष सीप १ नम्बर परीक्षा पास गर्नुपर्छ。
विशेष सीप १ नम्बरका रूपमा काम गर्न सामान्यतया जापानी भाषा परीक्षा र क्षेत्र अनुसारको सीप मूल्याङ्कन परीक्षा पास गर्नुपर्छ। जापानी भाषा परीक्षा JLPT N4 वा सोभन्दा माथि, वा JFT-Basic A2 वा सोभन्दा माथि हुनुपर्छ। केयर क्षेत्रमा यसका साथै केयर जापानी भाषा मूल्याङ्कन परीक्षा पनि चाहिन्छ। टेक्निकल इन्टर्न ट्रेनिङ २ राम्रोसँग पूरा गरेका व्यक्तिलाई क्षेत्र र काम अनुसार परीक्षा छुट हुन सक्छ।
4-2 सीप मूल्याङ्कन परीक्षा
जहाज निर्माण・समुद्री उपकरण उद्योग क्षेत्रको विशेष सीप परीक्षा ClassNK ले सञ्चालन जानकारी प्रकाशित गर्छ। आवेदनका आधारमा चाहेको स्थानमा परीक्षा निरीक्षक पठाएर सञ्चालन गर्ने विधि पनि जानकारी दिइएको छ। पेसाअनुसार विस्तृत परीक्षा मार्गदर्शन, परीक्षा विवरण र परीक्षा आवेदन आधिकारिक साइटमा जाँच गर्नुहोस्।
5-1 पढाइ, कम्पनी खोजी र आवेदनमा अघि बढ्ने
कामकोविवरण र चाहिने परीक्षा जाँचेपछि, अर्को चरणमा परीक्षा पढाइ, कम्पनी खोजी र बसोबास योग्यता आवेदनको प्रक्रिया जाँच्नुहोस्। परीक्षा पास गरे पनि कम्पनीसँग रोजगार सम्झौता र बसोबास योग्यता आवेदन चाहिन्छ।